วันพุธที่ 1 กรกฎาคม 2569 พันตำรวจตรี สุริยา สิงหกมล เลขาธิการ ป.ป.ส. มอบหมายให้นางสาวศรีตระกูล เวลาดี ผู้อำนวยการสำนักการต่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะผู้แทนไทยและเป็นประธานการประชุมเครือข่ายข้อมูลเฝ้าระวังยาเสพติดอาเซียน (ASEAN Drug Monitoring Network Meeting: ADMN) โดยมีประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผ่านระบบการประชุมทางไกล (Video Conference) พร้อมด้วยผู้แทนจากสำนักงาน ป.ป.ส. และเครือข่ายองค์กรวิชาการด้านยาเสพติด ณ ห้องประชุมกฤษณะ ผลอนันต์ อาคาร 3 ชั้น 2 สำนักงาน ป.ป.ส.

การประชุมฯ ประกอบไปด้วยผู้แทนจากประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 11 ประเทศ ได้แก่ บรูไนดารุสซาลาม กัมพูชา อินโดนีเซีย สปป.ลาว มาเลเซีย เมียนมา สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ ไทย และเวียดนาม รวมทั้งผู้แทนจากติมอร์-เลสเต และสำนักงานเลขาธิการอาเซียนเข้าร่วมการประชุม

โดยการประชุมมีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมกันแลกเปลี่ยนและวิเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์ยาเสพติดในภูมิภาคในห้วง 6 เดือนแรกของปี พ.ศ. 2569 (มกราคม–มิถุนายน 2569) และให้ประเทศสมาชิกฯ พิจารณาร่างรายงานเฝ้าระวังสถานการณ์ยาเสพติดอาเซียน ประจำปี 2569 ร่วมกัน

ในห้วงพิธีเปิดการประชุมฯ นางสาวศรีตระกูล เวลาดี ได้กล่าวต้อนรับผู้แทนที่เข้าร่วมการประชุมฯ และเน้นย้ำถึงความสำคัญของเครือข่าย ADMN ในฐานะกลไกสำคัญของอาเซียนในการแลกเปลี่ยนข้อมูล เฝ้าระวังสถานการณ์ยาเสพติด และสนับสนุนการแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าในระดับภูมิภาค โดยกล่าวว่า ปัญหายาเสพติดเป็นอาชญากรรมข้ามชาติที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง จึงจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศอย่างใกล้ชิด ควบคู่กับการใช้ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน และทันต่อสถานการณ์ เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและมาตรการตอบสนองที่มีประสิทธิภาพ

ในห้วงการประชุมฯ สมาชิกอาเซียนแต่ละประเทศได้นำเสนอสถานการณ์ยาเสพติดในรอบ 6 เดือนแรกของปี พ.ศ. 2569 เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำรายงานเฝ้าระวังสถานการณ์ยาเสพติดอาเซียนฉบับปีต่อไป

นอกจากนี้ รองศาสตราจารย์ ดร. มานพ คณะโต ที่ปรึกษาคณะทำงาน ADMN ได้นำเสนอร่างรายงาน ADM Report 2026 ในส่วนภาพรวมสถานการณ์ยาเสพติดในอาเซียน แนวโน้มสำคัญ และทิศทางของปัญหายาเสพติดในภูมิภาค โดยได้สรุปสัญญาณสำคัญ 6 ประการที่สะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านของสถานการณ์ยาเสพติดในอาเซียน

ประการแรก คือ อาเซียนได้เข้าสู่ยุคของยาเสพติดสังเคราะห์อย่างเต็มรูปแบบ โดยยาเสพติดกลุ่ม ATS กลายเป็นความท้าทายหลักที่ส่งผลกระทบต่อทุกประเทศสมาชิก

ประการที่สอง จำนวนผู้เข้ารับการบำบัดและปริมาณการจับกุมยาเสพติดที่เพิ่มขึ้นพร้อมกัน ยิ่งจับกุมมากแต่ความต้องการใช้ยาเสพติดและระดับการผลิตกลับยิ่งขยายตัว สะท้อนถึงความซับซ้อนของปัญหา ชี้ให้เห็นว่าทฤษฎีการลดอุปทาน (Supply Reduction) แบบเดิมเริ่มล้มเหลว

ประการที่สาม ไอซ์ หรือ Crystal Methamphetamine มีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยมีสัดส่วนการจับกุมเพิ่มขึ้นจนเข้าใกล้ระดับเดียวกับยาบ้า ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบด้านสุขภาพและสังคมที่รุนแรงยิ่งขึ้น

ประการที่สี่ ภาวะการใช้ยาเสพติดหลายประเภท หรือ Polydrug Use กำลังกลายเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างใหม่ ซึ่งระบบบำบัดแบบเดิมอาจยังไม่สามารถรองรับได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประการที่ห้า เครือข่ายการค้ายาเสพติดกำลังพัฒนาสู่ความเป็นอุตสาหกรรมได้รวดเร็วกว่าการปรับตัวของฝ่ายบังคับใช้กฎหมาย การที่จำนวนการจับกุมยังคงที่ในขณะที่ปริมาณการยึดของกลางพุ่งสูงขึ้นนั้น สะท้อนให้เห็นถึงการปรับตัวขององค์กรอาชญากรรมที่มีประสิทธิภาพและมีความเป็นมืออาชีพมากขึ้น

และประการสุดท้าย อาเซียนจำเป็นต้องเร่งเสริมสร้างขีดความสามารถในการคาดการณ์และแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า เพื่อรับมือกับภัยคุกคามอุบัติใหม่ เช่น เคตามีน ยาเสพติดชนิดใหม่ หรือ NPS และการซื้อขายยาเสพติดผ่านช่องทางดิจิทัล ก่อนที่ปัญหาดังกล่าวจะขยายตัวจนยากต่อการควบคุม

โดยรายงาน ADM Report 2026 มีกำหนดเปิดตัวอย่างเป็นทางการในการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านยาเสพติด ครั้งที่ 47 หรือ The 47th ASEAN Senior Officials Meeting on Drug Matters (ASOD) ซึ่งประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นในช่วงต้นเดือนสิงหาคม 2569

นอกจากนี้ ฝ่ายไทยยังได้นำเสนอข้อเสนอ รูปแบบรายงานสถานการณ์ยาเสพติดของสมาชิกอาเซียนในบทที่ 3 (Chapter 3: ASEAN Country Report Template) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดทำรายงานประเทศของประเทศสมาชิกอาเซียนให้มีโครงสร้างที่ชัดเจน เป็นระบบ และสามารถนำข้อมูลมาใช้วิเคราะห์เปรียบเทียบในระดับภูมิภาคได้ดียิ่งขึ้น โดยที่ประชุมเห็นชอบในหลักการต่อรูปแบบที่ไทยเสนอ และจะนำไปพิจารณาปรับใช้ในการจัดทำรายงานประเทศของตนเองในปีต่อไป

สำหรับการประชุม ADMN ครั้งที่ 22 ประเทศไทยได้เสนอเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผ่านระบบการประชุมทางไกลในเดือนมีนาคม 2570 โดยวัน เวลา กำหนดการ และรายละเอียดทางเทคนิค จะมีการประสานและแจ้งเวียนให้ประเทศสมาชิกอาเซียนทราบในโอกาสต่อไป

ทั้งนี้ ในวันพรุ่งนี้ จะมีการประชุมชี้แจงและฝึกปฏิบัติการใช้งานระบบข้อมูลภายใต้กรอบ ASEAN-NARCO ได้แก่ ระบบ ASEAN Drug Monitoring System หรือ ADM System และระบบ ASEAN Airport Interdiction Task Force หรือ AAITF System เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการนำเข้าข้อมูลการรายงานผล และการใช้ประโยชน์จากระบบข้อมูลร่วมกันของประเทศสมาชิกอาเซียน