วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 เลขาธิการ ป.ป.ส. เป็นประธานเปิดแผนปฏิบัติการวังสามหมอ ภายใต้ชื่อ “ ๓ เดือนเห็นผล 1 ปี ปัญหาลด” ณ อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี พร้อมด้วยคณะที่ปรึกษาสำนักงาน ป.ป.ส. ประกอบด้วย นายเพิ่มพงษ์ เชาวลิต นางนฤมล ช่วงรังษี นายพิสุทธิ์ ภู่เงิน นายอดุล ประยูรสิทธิ นายพงศ์ศิริ ชื่นบาน ผอ.ปปส.ภ.4 ร่วมถึง นายธนิศร ศรีก๊กเจริญ ผู้แทนกรมการพัฒนาชุมชน เข้าร่วมด้วย โดยมีนายพิสิษฐ์ชัย อภัยปิยกุล รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี และหัวหน้าส่วนราชการในพื้นที่อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี ร่วมต้อนรับ
ความเป็นมา เมื่อปี พ.ศ. 2546 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้เสด็จแปรพระราชฐานไปเยี่ยมพสกนิกรในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พระองค์ได้เสด็จเยี่ยมราษฎรของหมู่บ้านที่เคยมีปัญหายาเสพติดและสามารถแก้ไขได้ด้วยพลังของประชาชนที่ อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี ตามกระบวนการชุมชนเข้มแข็งด้วยการใช้แนวทางสันติวิธีให้ผู้เคยเสพในระดับหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากผู้ที่เป็น “ภาระ” ให้กลับมาเป็น “พลัง” ในการแก้ไขปัญหายาเสพติดให้กับหมู่บ้านของตนเองโดยที่ภาครัฐเป็นผู้ให้การสนับสนุน และในวันนั้นพระองค์ท่านได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ให้กับเลขาธิการ ป.ป.ส. (พล.ต.อ. ชิดชัย วรรณสถิตย์) เพื่อให้ไว้เป็นทุนในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ต่อมาพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ที่ได้พระราชทานให้ไว้ในวันนั้น จึงเกิดเป็น “กองทุนแม่ของแผ่นดิน” และสามารถแก้ไขปัญหายาเสพติดได้ตามกระบวนการชุมชนเข้มแข็งและแนวทางสันติวิธี ทำให้มีผู้ค้าระดับแพร่ระบาดในพื้นที่ และผู้เสพร่วม ๔,๐๐๐ คน สามารถเลิกเกี่ยวข้องกับยาเสพติดได้ และเป็นตัวแบบการแก้ไขปัญหายาเสพติดในอีกหลายพื้นที่
ผ่านมากว่า 20 ปี สถานการณ์ยาเสพติดในพื้นที่อำเภอวังสามหมอกลับมารุนแรงอีกครั้ง จากการทำประชาคมหมู่บ้าน/ชุมชน พบว่าปัจจุบันมีผู้ที่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดเพิ่มมากขึ้น ทั้งผู้เสพยาเสพติด ผู้ป่วยจิตเวช และผู้ค้ายาเสพติด ส่งผลกระทบให้ประชาชนในพื้นที่เกิดความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ส่งผลกระทบโดยรวมต่อประเทศชาติ จากสถานการณ์ดังกล่าว สำนักงาน ปปส. ภาค 4 ร่วมกับจังหวัดอุดรธานี เข้าไปดำเนินกระบวนการชุมชนเข้มแข็ง เพื่อลดปัญหาและสร้างพลังชุมชน ให้ต่อสู้กับปัญหายาเสพติด จากการเข้าไปดำเนินการประชาคมปลุกพลังเครือข่ายภาคประชาชนและคณะกรรมการกองทุนแม่ของแผ่นดินในห้วงปี 2568 ต่อเนื่องมาจนถึงปี 2569 ได้รับความร่วมมือจากคณะกรรมการหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดิน ซึ่งเป็นแกนนำที่ผ่านการอบรมเพิ่มศักยภาพในการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนเมื่อช่วงเดือนมกราคมที่ผ่านมา เป็นผู้รวบรวมข้อมูลและแจ้งรายชื่อผู้ค้าผู้เสพในพื้นที่ด้วยตนเอง สะท้อนให้เห็นถึงความตื่นตัวของชุมชนที่ไม่ยอมรับยาเสพติด เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569โดย นายพงศ์ศิริ ชื่นบาน ผู้อำนวยการสำนักงาน ปปส.ภาค 4 พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ บูรณาการกำลังร่วมกับ ตำรวจภูธรจังหวัดอุดรธานี ฝ่ายปกครองอำเภอวังสามหมอ และ ศปก.ทบ. รวมกว่า 100 นาย เปิดปฏิบัติการเชิงรุก นำหมายค้นศาลจังหวัดอุดรธานี เข้าปิดล้อมตรวจค้นเป้าหมายยาเสพติดจำนวน 12 จุด ในพื้นที่ 3หมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดิน ในพื้นที่ อ.สามหมอ จ.อุดรธานี และนำตัวผู้เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมายและส่งเข้ารับการบำบัดรักษาที่เหมาะสม
เลขาธิการ ป.ป.ส. พร้อมคณะฯ ได้เข้าร่วมเสวนาเวทีชาวบ้าน “คุยตรงๆ จับมือกัน ร่วมแก้ปัญหายาเสพติด โดยพบปะพูดคุยกับคณะกรรมการกองทุนแม่ของแผ่นดิน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แกนนำภาคประชาชน ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน ผู้ผ่านการบำบัดและครอบครัว วิทยากรกระบวนการ ในการดำเนินงานแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่และเป็นประธานเปิดแผนปฏิบัติการวังสามหมอ ภายใต้ชื่อ “3 เดือนเห็นผล 1 ปี ปัญหาลด” โดย เลขาธิการ ป.ป.ส. มอบแนวทางการดำเนินงานแก้ไขปัญหายาเสพติด ให้ครอบคลุมทุกมิติและสร้างเสริมพลังของเครือข่ายกองทุนแม่ของแผ่นดิน เครือข่ายภาคประชาชน ผู้นำชุมชนและภาครัฐที่ผนึกกำลังร่วมกันดำเนินงานจนเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม“ตามนโยบายเร่งด่วนของ เลขาธิการ ป.ป.ส. ที่มุ่งเน้นการสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับกลไกหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดิน โดยเน้นย้ำว่าเมื่อภาคประชาชนแจ้งเบาะแส รัฐต้องพร้อมเข้าสนับสนุนและจัดการปัญหาทันทีเพื่อความเป็นอยู่ที่สงบสุขของชุมชน เป็นการแสดงพลังความร่วมมือระหว่างรัฐและประชาชน เพื่อสืบสานพระราชปณิธานหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดิน ภายใต้เป้าหมาย "3 เดือนเห็นผล 1 ปีปัญหาลด" เพื่อคืนความสงบสุขให้พี่น้องชาววังสามหมออย่างยั่งยืน” ปัญหายาเสพติดไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่งแต่คือความรับผิดชอบร่วมกันของทั้ง 6 ตำบล ข้อมูลเหล่านี้คืออาวุธทางปัญญาที่ใช้ปกป้องคนข้างหลัง การช่วยกันสอดส่องดูแลและส่งต่อความรู้ที่ถูกต้อง จะเปลี่ยน "พื้นที่เสี่ยง" ให้กลับมาเป็น "พื้นที่ปลอดภัย" เพื่อให้วังสามหมอเป็นบ้านที่น่าอยู่สำหรับทุกคนอย่างแท้จริง
จากนั้นได้เดินทางไปเยี่ยมให้กำลังใจผู้ผ่านการบำบัดและครอบครัว 2 ราย ณ บ้านแหลมทอง ตำบลคำโคกสูง