วันอาทิตย์ที่ 30 กรกฎาคม 2560 เวลา 09.00 น. นายพิภพ ชำนิวิกัยพงศ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (รองเลขาธิการ ป.ป.ส.) เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการเครือข่ายเฝ้าระวังยาเสพติดอาเซียน ครั้งที่ 4 ระหว่างวันที่ 30 กรกฎาคม - 1 สิงหาคม 2560 พร้อมด้วย นายนิยม เติมศรีสุข รองเลขาธิการ ป.ป.ส. ผู้บริหารสำนักงาน ป.ป.ส. และผู้เข้าร่วมประชุม รวม 100 คน ประกอบด้วย ผู้แทนจากประเทศในภูมิภาคอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ ประเทศคู่เจรจา 3 ประเทศ ได้แก่ จีน, ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ผู้แทนจากสำนักเลขาธิการอาเซียน UNODC, เครือข่ายองค์กรวิชาการสารเสพติด และเจ้าหน้าที่ฝ่ายไทยที่เกี่ยวข้อง โดยการประชุมครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อร่วมกันจัดทำรายงานเฝ้าระวังสถานการณ์ยาเสพติดอาเซียน ประจำปี 2559 (ASEAN Drug Monitoring Report 2016) ฉบับที่ 2 เพื่อเตรียมความพร้อมของประเทศสมาชิกสำหรับการพัฒนาฐานข้อมูลเฝ้าระวังสถานการณ์ยาเสพติดอาเซียนบน Website ASEAN-NARCO รวมถึงเพื่อส่งเสริมความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนด้านวิชาการที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน และเครือข่ายอาเซียนเฝ้าระวังยาเสพติด ณ โรงแรมพูลแมน ขอนแก่น ราชา ออคิด จังหวัดขอนแก่น
จากสถานการณ์ปัญหายาเสพติดที่เพิ่มมากขึ้นในภูมิภาคอาเซียน ประเทศไทยโดยสำนักงาน ป.ป.ส. จึงได้มีการจัดตั้งเครือข่ายเฝ้าระวังปัญหายาเสพติดอาเซียน (ASEAN Drug Monitoring Network-ADMN) ในปี 2558 ภายใต้กรอบการปฏิบัติงานของศูนย์ประสานงานความร่วมมือด้านยาเสพติดอาเซียน (ASEAN Narcotics Cooperation Center) หรือ สำนักงาน ป.ป.ส. อาเซียน (ASEAN-NARCO) เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูล ข่าวสาร เกี่ยวกับสถานการณ์ ตลอดจนการดำเนินงานของประเทศต่างๆ และแจ้งเตือนสถานการณ์ยาเสพติดใหม่ๆ ในกลุ่มประเทศอาเซียน โดยกำหนดให้มีการประชุมเชิงปฏิบัติการของเครือข่ายเฝ้าระวังยาเสพติดอาเซียนปีละ 2 ครั้ง เพื่อจัดทำรายงาน ASEAN Drug Monitoring Report ร่วมกันเป็นประจำทุกปี สำนักงาน ป.ป.ส. ประเทศไทย ในฐานะเจ้าภาพได้จัดประชุม เพื่อร่วมกันจัดทำรายงานเฝ้าระวังยาเสพติดมาแล้ว 3 ครั้ง ได้รับความร่วมมือจากทุกประเทศเป็นอย่างดี ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ประเทศในภูมิภาคได้มีการจัดทำรายงานสถานการณ์ยาเสพติดประจำปี 2558 ร่วมกัน ซึ่งสถานการณ์ยาเสพติดในภูมิภาคอาเซียน ในปี 2559 ได้รับความร่วมมือจากประเทศสมาชิกในการเปิดเผยข้อมูลมากขึ้น พบว่าในพื้นที่หลายๆ ประเทศ มีผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับเมทแอมเฟตามีนมากกว่าครึ่งหนึ่งของภูมิภาค โดยมีข้อเสนอจากประเทศสมาชิกว่าควรเพิ่มการเฝ้าระวังการซื้อขายยาเสพติดผ่าน Social Network รวมถึงการใช้ยาในทางที่ผิดมากยิ่งขึ้น และควรเพิ่มสายด่วน Hotline ระหว่างประเทศสมาชิก ในการแก้ไขปัญหายาเสพติด เพื่อให้สามารถสื่อสารถึงกันได้ทันท่วงที
แผนการดำเนินงานที่สำคัญอีกประการหนึ่งของการจัดตั้งเครือข่ายเฝ้าระวังยาเสพติดอาเซียน คือ การสร้างฐานข้อมูลเฝ้าระวังยาเสพติดของอาเซียน เพื่อใช้เป็นช่องทางในการแลกเปลี่ยนและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับยาเสพติดที่รวดเร็ว ทันสมัย ทัดเทียมกับภูมิภาคอื่นๆ โดยสำนักงาน ป.ป.ส. คาดว่าจะสามารถพัฒนาฐานข้อมูลเฝ้าระวังยาเสพติดของอาเซียน จากแบบสอบถามที่ประเทศสมาชิกได้ออกแบบร่วมกันเพื่อเก็บข้อมูลยาเสพติดในภูมิภาค เพื่อให้ประเทศสมาชิกสามารถนำเข้าข้อมูลได้โดยตรงภายในเดือนกันยายน 2560 ประกอบกับในปี 2560 นี้ เป็นวาระที่ศูนย์วิชาการสารเสพติดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมวิชาการสารเสพติดครั้งที่ 10 ของประเทศไทย เพื่อเตรียมการเบื้องต้นสำหรับการพัฒนาฐานข้อมูลยาเสพติดอาเซียนบนระบบออนไลน์ของประเทศสมาชิกอาเซียน และส่งเสริมความร่วมมือการแลกเปลี่ยนด้านวิชาการที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนอีกด้วย
นายพิภพ ชำนิวิกัยพงศ์ รองเลขาธิการ ป.ป.ส. กล่าวว่า “สิ่งสำคัญในการจัดประชุมครั้งนี้ คือ ประเทศสมาชิกได้ร่วมกันกำหนดนโยบายในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด เพื่อดำเนินการต่อยาเสพติดหลักที่แพร่ระบาดในภูมิภาคให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน นอกจากนี้ ประเทศสมาชิกยังได้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและแจ้งเตือนตัวยาใหม่ที่ค้นพบว่าเริ่มมีการแพร่ระบาดในภูมิภาค เพื่อร่วมกันเฝ้าระวังและควบคุม ได้ทันท่วงที โดยแจ้งเตือนหากพบสัญญาณของปัญหาที่เกิดขึ้นในกลุ่มประเทศสมาชิกตามวาระ ซึ่งเป็นที่ตกลงกันของประเทศสมาชิก และร่วมกันตรวจสอบรายงานเฝ้าระวังปัญหายาเสพติด ปี 2559 (ASEAN Drug Monitoring Report 2016) ซึ่งเป็นรายงานฉบับที่ 2 ของภูมิภาคอาเซียนให้มีความเรียบร้อยสมบูรณ์ต่อไป”