วันที่ 13 มกราคม 2560 เวลา 11.30 น. นายศิรินทร์ยา สิทธิชัย เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (เลขาธิการ ป.ป.ส.) พร้อมหัวหน้าหน่วยงานกลางด้านยาเสพติดของประเทศสมาชิกอาเซียน 10 ประเทศ และผู้แทนสำนักเลขาธิการอาเซียนร่วมแถลงสรุปผลการประชุมจัดทำแผนความร่วมมืออาเซียนเพื่อต่อสู้กับการลักลอบผลิตและค้ายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำวัตถุประสงค์ของการประชุม เพื่อหารือในรายละเอียดเกี่ยวกับแผนงาน/กิจกรรมความร่วมมือของประเทศสมาชิกอาเซียนในการร่วมกันเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ โดยจะยึดตามแผนระยะ 3 ปี โครงการแม่น้ำโขงปลอดภัย
สถานการณ์ปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำยังคงเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงภูมิภาคอื่นๆ ของโลก ในเวทีการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านยาเสพติด ครั้งที่ 5 เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ณ ประเทศสิงคโปร์ประเทศไทยได้เสนอแนวคิดที่จะให้ประเทศสมาชิกอาเซียนอื่นๆ ที่อยู่นอกลุ่มแม่น้ำโขง ให้ความช่วยเหลือประเทศในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ เพราะปัญหายาเสพติดจากบริเวณนี้อาจส่งผลกระทบถึงประเทศสมาชิกอาเซียนอื่นๆ ได้ และที่ประชุมฯ ก็ได้มีมติให้บรรจุแผนการแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำไว้ในแผนปฏิบัติการอาเซียน เพื่อสร้างความมั่นคงให้อาเซียนปลอดภัยจากยาเสพติด ระยะ 10 ปี (พ.ศ. 2559-2568) ซึ่งประเทศไทยได้รับมอบหมายให้จัดประชุมจัดทำแผนความร่วมมืออาเซียนเพื่อต่อสู้กับการลักลอบผลิตและค้ายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ
สำนักงานป.ป.ส.ได้จัดการประชุมแผนความร่วมมืออาเซียนเพื่อต่อสู้กับการลักลอบผลิตและค้ายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำขึ้น ระหว่างวันที่ 11-13 มกราคม 2560 โดยเชิญหัวหน้าหน่วยงานกลางด้านยาเสพติดของประเทศสมาชิกอาเซียน 10 ประเทศ และผู้แทนสำนักเลขาธิการอาเซียนเข้าร่วม ซึ่งเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2560 สำนักงาน ป.ป.ส. ได้นำผู้เข้าร่วมประชุมฯ ไปศึกษาดูงานในพื้นที่จังหวัดเชียงรายโดยเฉพาะบริเวณสามเหลี่ยมทองคำ เพื่อให้ได้เห็นลักษณะทางภูมิศาสตร์ของทั้ง 3 ประเทศว่ามีจุดเชื่อมโยงกันอย่างไร ก่อนที่จะประชุมฯ ร่วมกันในวันที่ 12-13 มกราคม 2560 ณ จังหวัดเชียงใหม่
กรอบแนวคิดความร่วมมืออาเซียนในการแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ (Concept Paper on ASEAN Cooperation to Tackle Illicit Drug Production and Trafficking in the Golden Triangle)
วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในการแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ มีหลักการสำคัญ 6 ประการ ดังนี้
1. การสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ไม่ให้รั่วไหลเข้าสู่พื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ
2. ความร่วมมือในการสกัดกั้นและปราบปรามยาเสพติดที่ผลิตจากพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ ไม่ให้ลักลอบนำออกสู่อาเซียน และภูมิภาคอื่นๆ
3. การเสริมสร้างความสามารถให้แก่หน่วยงานสกัดกั้นยาเสพติดของประเทศที่อยู่บริเวณพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ
4. การแสวงหาความช่วยเหลือและการสนับสนุนจากประเทศใน/นอกภูมิภาคอาเซียนรวมทั้งองค์การระหว่างประเทศ ในการผลักดันนโยบายการพัฒนาทางเลือก (ศาสตร์พระราชา) เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำไม่ต้องพึ่งพาการปลูกพืชเสพติด
5. การเสริมสร้างความร่วมมือและการประสานงานร่วมกับกลไกอื่นๆ ที่มีอยู่แล้ว เช่น โครงการสกัดกั้นยาเสพติด ณ ท่าอากาศยานสากลในอาเซียน (AAITF) และโครงการสกัดกั้นยาเสพติด ณ ท่าเรือสากลในอาเซียน (ASITF) เป็นต้น
6. การสนับสนุนโครงการแม่น้ำโขงปลอดภัย
ผู้เข้าร่วมประชุมได้ร่วมกันพิจารณาร่างแผนความร่วมมืออาเซียนเพื่อต่อสู้กับการลักลอบผลิตและค้ายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ ซึ่งทุกประเทศได้ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี โดยเฉพาะประเทศที่ไม่ได้อยู่ในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำ ได้แก่ ประเทศสิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และบรูไน ลักษณะความช่วยเหลือก็คือ จะมีแผนความร่วมมือที่เน้นการสกัดกั้นสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ที่ใช้ในการผลิตยาเสพติด เน้นการให้ความช่วยเหลือด้านการฝึกอบรมเพื่อเพิ่มศักยภาพให้แก่เจ้าหน้าที่ด้านปราบปรามยาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำและอาเซียนโดยแผนความร่วมมือประกอบด้วย
1. แผนสกัดกั้นและปราบปรามสารตั้งต้นและเคมีภัณฑ์ที่ผิดกฎหมาย
2. แผนปราบปรามการลักลอบค้ายาเสพติดโดยผ่านเส้นทางทางบก/ทางทะเล/ทางน้ำ/ทางอากาศ
3. แผนสืบสวนจับกุมนักค้ายาเสพติด/ผู้ผลิตยาเสพติดรายสำคัญ ผู้หลบหนีหมายจับและการปราบปรามเครือข่ายนักค้ายาเสพติด
4. แผนการสนับสนุนมาตรการด้านลดอุปสงค์ ด้านสาธารณสุขและด้านการพัฒนาพื้นที่
5. แผนการพัฒนากลไกการบริหารจัดการ
6. แผนการแสวงหาความร่วมมือจากภาคีนอกภูมิภาค
นายศิรินทร์ยา สิทธิชัย เลขาธิการป.ป.ส.กล่าวว่า“การประชุมเพื่อจัดทำแผนความร่วมมือในการช่วยเหลือแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่สามเหลี่ยมทองคำครั้งนี้ ประสบผลสำเร็จอย่างดียิ่ง มีความเป็นรูปธรรม ตามความประสงค์ของที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียน ครั้งที่ 5 เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งผลจากการประชุมจะ ถูกนำเสนอต่อรัฐบาลของแต่ละประเทศ และต่อที่ประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านยาเสพติดครั้งต่อไป เพื่อให้ภูมิภาคอาเซียนปลอดภัยจากยาเสพติด ตามแนวคิดที่ว่า เราจะไม่ทิ้งให้ประเทศใดประเทศหนึ่งเผชิญปัญหาเพียงลำพัง อาเซียนจะเป็นหนึ่งเดียวและก้าวเดินไปข้างหน้าพร้อมๆ กัน”